W dwóch kreskach moc. O sile, zmęczeniu i ciele mamy

Mówi się, że kiedy na teście ciążowym pojawiają się dwie kreski, zaczyna się zupełnie nowy rozdział życia. I coś w tym jest! Macierzyństwo potrafi dać nam ogromną siłę. Ale potrafi również zmęczyć, przeciążyć i sprawić, że o własnych potrzebach zaczynamy myśleć na samym końcu.

Zmęczenie, napięcie mięśni i bóle pleców po porodzie są częstymi doświadczeniami mam. Nie oznacza to jednak, że każdą dolegliwość trzeba po prostu przeczekać. Czasem wystarczy drobna zmiana w codzienności, a czasem potrzebna jest konsultacja i odpowiednio dobrane wsparcie.

Chciałabym Wam dzisiaj opowiedzieć o kilku kobietach, które spotkałam w swoim gabinecie. Ich historie przypominają mi, jak różne może być macierzyństwo.

Każda mama ma swoją historię

Marzena przyszła do mnie, żeby przygotować swoje ciało do porodu. Miała za sobą wiele trudnych doświadczeń zdrowotnych i zabiegów operacyjnych. Uwierzcie mi, kiedy słuchałam jej historii, momentami brakowało mi słów. A ona opowiadała o wszystkim ze spokojem. Wiedziała, jak ważna w jej sytuacji jest opieka lekarzy i odpowiednie przygotowanie do porodu.

Aneta niedługo po porodzie musiała zmierzyć się z kolejnym ogromnym wyzwaniem - operacją kręgosłupa. Jej historia pokazała mi, że okres ciąży i porodu nie zawsze przebiega tak, jak sobie zaplanowałyśmy. A powrót do zdrowia może wymagać czasu, cierpliwości i pomocy wielu specjalistów.

Jest jeszcze Lucyna. Mama czwórki dzieci, z których każde ma swoją historię i swoje potrzeby. Czasami wspomina o bólu biodra, a mimo ogromu codziennych obowiązków potrafi zachować pogodę ducha. To tylko trzy historie. A przecież w gabinecie słyszałam ich znacznie więcej. Za każdą z nich stoi kobieta, która oprócz bycia mamą ma własne potrzeby, emocje, ograniczenia i marzenia. I wiecie co? Kiedy o nich myślę, uśmiecham się pod nosem. Bo macierzyństwo rzeczywiście potrafi wydobyć z nas ogromne pokłady siły. Ale coraz częściej myślę też o czymś innym. Bycie silną nie oznacza, że musisz radzić sobie ze wszystkim sama.

Kiedyś byłam idealną terapeutką mam. Teraz sama jestem mamą!

Często pytacie mnie, jak godzę pracę w gabinecie Be Active z wychowywaniem dzieci. Kiedyś odpowiedziałabym bez wahania. Trzeba dobrze zorganizować dzień, znaleźć 15 minut na ćwiczenia, chwilę na odpoczynek, trochę czasu dla siebie. Przecież każdy może wygospodarować kwadrans, prawda? No właśnie… Teraz sama mam dzieci! I już wiem, że słowo „zawsze” w języku mamy często po prostu nie istnieje. Są dni, kiedy wszystko idzie zgodnie z planem. Ale są też takie, kiedy od rana coś się dzieje, ktoś czegoś potrzebuje, ktoś nie spał, ktoś zachorował, a wieczorem zastanawiasz się, kiedy właściwie minął ten dzień. W takich chwilach nawet krótki trening może wydawać się zadaniem nie do wykonania. I nie zamierzam przekonywać Was, że wystarczy lepsza organizacja. Bo czasem naprawdę nie wystarczy.

Macierzyństwo a zmęczenie - co dzieje się z naszym ciałem?

Ciąża, poród, nocne pobudki, karmienie, noszenie dziecka, schylanie się nad łóżeczkiem… To wszystko oznacza dla organizmu wiele nowych obciążeń. Do tego często dochodzą niewyspanie, stres i brak czasu na regenerację. Nic dziwnego, że wiele mam zaczyna odczuwać:

• napięcie karku i barków,

• bóle kręgosłupa, szczególnie w odcinku szyjnym i lędźwiowym,

• dyskomfort w obrębie bioder lub miednicy,

• bóle głowy,

• zmęczenie i trudności z koncentracją,

• uczucie sztywności po dłuższym siedzeniu lub noszeniu dziecka.

Nie oznacza to, że wszystkie te problemy wynikają wyłącznie z macierzyństwa. Na dolegliwości wpływają również wcześniejszy stan zdrowia, poziom aktywności i wiele innych czynników. Warto jednak pamiętać, że ciało mamy nie przestaje potrzebować uwagi tylko dlatego, że pojawiło się dziecko.

Czy ból pleców po porodzie jest czymś normalnym?

Ból pleców po porodzie występuje u części kobiet. Może wiązać się ze zmianami zachodzącymi podczas ciąży, przeciążeniami mięśni, sposobem noszenia i karmienia dziecka czy ograniczoną regeneracją. Ale częste nie oznacza, że powinnaś się do tego przyzwyczaić. Jeśli ból utrzymuje się, powraca albo utrudnia codzienne funkcjonowanie, warto sprawdzić jego przyczynę. W zależności od problemu pomocna może być fizjoterapia po porodzie, która obejmuje nie tylko pracę z bólem, ale również ocenę ruchu, mięśni brzucha, miednicy i stopniowy powrót do aktywności.

Pamiętaj Mamo, Ty też jesteś ważna

Wiele kobiet doskonale wie, czego potrzebują ich dzieci. Potrafimy zauważyć najmniejszą zmianę w zachowaniu malucha, rozpoznać zmęczenie, głód czy dyskomfort.

A kiedy ostatnio równie uważnie przyjrzałaś się sobie?

Czy potrafisz zauważyć, kiedy Twoje ciało prosi o odpoczynek?

Czy dajesz sobie prawo do tego, żeby powiedzieć, że jesteś zmęczona?

Nie chcę namawiać Cię do kolejnego obowiązku. Nie zamierzam też przekonywać, że każda mama musi ćwiczyć, chodzić na masaże albo regularnie korzystać z fizjoterapii. Chciałabym jedynie, żebyś pamiętała, że Twoje zdrowie i samopoczucie również są ważne. Czasem potrzebujesz ruchu. Innym razem snu, spokojnego posiłku, pomocy partnera albo po prostu chwili bez obowiązków. A czasem potrzebujesz kogoś, kto pomoże Ci zrozumieć, dlaczego coś boli.

Jak znaleźć chwilę dla siebie, kiedy jesteś mamą?

Z własnego doświadczenia wiem, że rady w stylu „wystarczy 15 minut dziennie” brzmią świetnie, dopóki nie próbujemy wprowadzić ich w życie. Dlatego zamiast stawiać sobie kolejne wymagania, spróbuj spojrzeć na odpoczynek trochę inaczej. Nie każdy dzień musi wyglądać tak samo. Czasami możesz wyjść na spokojny spacer. Innym razem wykonać kilka ćwiczeń, które lubisz. A jeszcze innym po prostu odpocząć, kiedy ktoś bliski przejmie na chwilę opiekę nad dzieckiem. Jeżeli masz możliwość, poproś o pomoc. Nie wszystko musisz robić sama. Nie chodzi o idealny plan dnia ani realizowanie kolejnych celów. Chodzi o to, żeby w tej całej codzienności nie zapominać o sobie.

Kiedy zmęczenie i dolegliwości po porodzie warto skonsultować?

Zmęczenie po narodzinach dziecka jest częste, szczególnie przy niewielkiej ilości snu. Jednak silne lub utrzymujące się wyczerpanie może mieć również inne przyczyny zdrowotne. Jeśli mimo możliwości odpoczynku wciąż czujesz się bardzo słabo, masz zawroty głowy, kołatanie serca lub inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem.

Warto również szukać pomocy, gdy przez dłuższy czas towarzyszy Ci przygnębienie, silny lęk albo poczucie, że nie radzisz sobie z codziennością. Zdrowie psychiczne po porodzie jest równie ważne jak fizyczne.

Pilnej pomocy medycznej wymagają między innymi duszność, ból w klatce piersiowej, bardzo silny lub nietypowy ból głowy, zaburzenia widzenia czy obfite krwawienie po porodzie. W przypadku myśli o skrzywdzeniu siebie lub dziecka również potrzebna jest natychmiastowa pomoc.

A kiedy warto odwiedzić fizjoterapeutę?

Na przykład wtedy, gdy:

• bóle pleców, karku lub bioder regularnie powracają,

• odczuwasz ciągnięcie lub dyskomfort w obrębie blizny po cesarskim cięciu,

• pojawia się popuszczanie moczu albo uczucie ciężkości w miednicy,

• nie wiesz, jak bezpiecznie wrócić do ćwiczeń po porodzie,

• codzienne noszenie i podnoszenie dziecka zaczyna powodować ból.

• Podczas konsultacji można ocenić, co wpływa na Twoje dolegliwości i jakie postępowanie będzie odpowiednie.

• Jeśli Twoje problemy dotyczą obszaru miednicy, brzucha lub powrotu do aktywności po porodzie, warto zapoznać się również z naszą ofertą rehabilitacji uroginekologicznej.

P.S. Wracam myślami do Marzeny, Anety, Lucyny i wielu innych kobiet, które miałam okazję poznać. Każda z nich ma inną historię. Każda mierzy się z innymi wyzwaniami. Łączy je jednak coś niezwykłego - miłość do dzieci i ogrom codziennej pracy, której często nikt nie zauważa. Ale chciałabym, żebyśmy zapamiętały jeszcze jedną rzecz. Nie musisz być silna każdego dnia. Masz prawo do zmęczenia, słabości, odpoczynku i proszenia o pomoc. Teraz, kiedy sama jestem mamą, rozumiem to znacznie lepiej niż kiedyś. I choć nadal będę namawiać Was do ruchu, dbania o zdrowie i słuchania własnego ciała, wiem już, że nie zawsze da się znaleźć czas na wszystko. Dlatego jeśli dziś nie udało Ci się poćwiczyć, wyjść na spacer albo zrobić czegoś tylko dla siebie, nie dokładaj sobie kolejnych wyrzutów sumienia. Spróbujesz innym razem. A jeśli czujesz, że Twoje ciało potrzebuje pomocy, zapraszam Cię do Be Active. Poniżej znajdziesz naszych specjalistów, którzy pracują z kobietami w ciąży i po porodzie. Możesz kliknąć zdjęcie wybranej osoby i przejść bezpośrednio do jej kalendarza.

Zadbaj o siebie. Nie tylko dlatego, że jesteś mamą. Przede wszystkim dlatego, że jesteś ważna.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zmęczenie po porodzie jest normalne?

Zmęczenie jest częstym doświadczeniem w pierwszych tygodniach i miesiącach macierzyństwa. Jeśli jednak jest bardzo nasilone, nie ustępuje mimo możliwości odpoczynku lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem.

Czy fizjoterapia po porodzie jest tylko dla kobiet po cesarskim cięciu?

Nie. Z fizjoterapii mogą korzystać również kobiety po porodzie drogami natury. Powodem konsultacji mogą być bóle pleców, dolegliwości miednicy, nietrzymanie moczu, problemy z blizną czy trudności z powrotem do aktywności.

Czy można ćwiczyć, jeśli po porodzie bolą plecy?

W wielu przypadkach odpowiednio dobrana aktywność może być pomocna. Rodzaj ćwiczeń zależy jednak od przyczyny bólu, etapu regeneracji i aktualnego stanu zdrowia. Jeśli dolegliwości się nasilają, warto najpierw je ocenić.

Kiedy najlepiej zgłosić się do fizjoterapeutki po porodzie?

Nie ma jednego terminu odpowiedniego dla wszystkich. Konsultację można zaplanować w zależności od samopoczucia, przebiegu porodu, gojenia i występujących objawów. Przy utrzymujących się dolegliwościach nie trzeba czekać na zakończenie całego połogu, choć sposób badania i terapii powinien być dostosowany do etapu regeneracji.