Rodzaje bólu kręgosłupa – co mogą oznaczać różne objawy?

Ból kręgosłupa nie zawsze wygląda tak samo.

U jednej osoby pojawia się po całym dniu siedzenia, u innej rano po wstaniu z łóżka. Czasem jest tępy i rozlany, czasem ostry, a czasem promieniuje do ręki albo nogi. I właśnie dlatego samo stwierdzenie „boli mnie kręgosłup” mówi nam jeszcze bardzo niewiele.

Ważne jest:

• gdzie boli,

• kiedy pojawia się ból,

• czy promieniuje,

• co go nasila,

• co przynosi ulgę,

• jak długo trwa,

• czy towarzyszą mu inne objawy.

Dopiero cały ten obraz pomaga zdecydować, czy problem można rozpocząć od rehabilitacji, czy najpierw potrzebna jest konsultacja lekarska. Ból mechaniczny kręgosłupa to bardzo częsty rodzaj dolegliwości. Ból może zmieniać się w zależności od pozycji i aktywności.

Może nasilać się po:

• długim siedzeniu,

• długim staniu,

• schylaniu,

• podnoszeniu,

• treningu,

• nietypowym wysiłku.

Czasem poprawia się po ruchu, zmianie pozycji albo odpoczynku. Nie oznacza to jednak automatycznie, że „coś się przesunęło” albo że kręgosłup trzeba nastawić. Przyczyny mogą być bardzo różne, dlatego podczas badania fizjoterapeuta sprawdza nie tylko miejsce bólu, ale również ruchomość, siłę, reakcję na obciążenie i sposób wykonywania codziennych ruchów.

Sztywność kręgosłupa rano.

Część pacjentów opisuje to bardzo charakterystycznie: „Rano muszę się najpierw rozchodzić.” Krótka sztywność po wstaniu może pojawiać się po większym wysiłku albo długim pozostawaniu w jednej pozycji. Jeżeli jednak sztywność jest wyraźna, utrzymuje się długo, regularnie wraca albo towarzyszą jej inne objawy, warto powiedzieć o tym lekarzowi lub fizjoterapeucie. Sam czas trwania sztywności nie pozwala postawić diagnozy.

Ostry ból przy schylaniu lub prostowaniu.

Czasem problem pojawia się nagle. Schylasz się po torbę, zakładasz buty albo podnosisz coś z podłogi i nagle: „łapie mnie w krzyżu”. Taki epizod potrafi wyglądać bardzo dramatycznie, ale nasilenie bólu nie zawsze odpowiada skali uszkodzenia tkanek. W pierwszych dniach ważne jest sprawdzenie objawów, utrzymanie możliwej do tolerowania aktywności i stopniowy powrót do ruchu. Długotrwałe leżenie zwykle nie jest dobrym rozwiązaniem dla typowego ostrego bólu dolnego odcinka kręgosłupa.

Ból promieniujący do nogi.

Ból pleców połączony z bólem biegnącym przez pośladek i nogę może mieć różne przyczyny. Jedną z nich jest podrażnienie struktur nerwowych, np. w przebiegu rwy kulszowej.

Mogą pojawić się również:

• mrowienie,

• drętwienie,

• pieczenie,

• uczucie „prądu”,

• zaburzenia czucia.

Nie każdy ból nogi pochodzący z okolicy kręgosłupa oznacza jednak rwę kulszową. Ból szyi promieniujący do ręki. Podobna sytuacja może dotyczyć odcinka szyjnego.

Ból szyi może łączyć się z:

• bólem barku lub ręki,

• mrowieniem palców,

• drętwieniem,

• zmianą czucia,

• czasem osłabieniem ręki.

Takich objawów nie warto ignorować, szczególnie jeżeli narastają albo pojawia się wyraźna utrata siły.

Ból po długim siedzeniu.

Wiele osób zaczyna odczuwać plecy dopiero po kilku godzinach pracy przy komputerze. Nie musi to oznaczać, że istnieje jedna „zła pozycja”. Znacznie większym problemem może być długotrwałe pozostawanie w tej samej pozycji i brak regularnej zmiany obciążenia.

Dlatego zamiast obsesyjnie szukać idealnego ustawienia krzesła, warto zadbać także o:

• regularną zmianę pozycji,

• krótkie przerwy,

• codzienną aktywność,

• odpowiednią siłę i tolerancję na obciążenie.

Ból kręgosłupa po treningu.

Nie każdy ból po aktywności oznacza kontuzję. Jeżeli jednak dolegliwości pojawiają się regularnie po konkretnych ćwiczeniach albo stopniowo ograniczają trening, warto sprawdzić:

• technikę wykonywania ruchu,

• aktualne obciążenie treningowe,

• ruchomość,

• siłę,

• regenerację.

Czasami wystarczy zmienić sposób treningu. Czasem potrzebna jest rehabilitacja i stopniowe przygotowanie organizmu do większych obciążeń.

Czy ból oznacza uszkodzenie kręgosłupa?

Nie zawsze. Ból jest bardziej złożony niż prosty komunikat: „tu coś jest uszkodzone”. Na jego odczuwanie może wpływać stan tkanek, ale również poziom obciążenia, sen, stres, wcześniejsze doświadczenia i czas trwania problemu. Dlatego zdjęcie RTG albo rezonans nie powinny być interpretowane w oderwaniu od objawów pacjenta. Zmiany widoczne w badaniach obrazowych mogą występować również u osób, które nie odczuwają bólu.

Kiedy ból kręgosłupa wymaga pilnej konsultacji?

Większość bólów kręgosłupa nie jest związana z poważnym problemem. Są jednak sytuacje, w których nie należy zaczynać od samodzielnych ćwiczeń.

Pilnej konsultacji medycznej wymagają szczególnie:

• nowe zaburzenia oddawania moczu lub stolca,

• utrata czucia w okolicy krocza,

• szybko narastające osłabienie kończyny,

• niedowład,

• silny ból po poważnym urazie,

• ból z gorączką lub wyraźnym pogorszeniem ogólnego stanu zdrowia.

Szczególnie ważne jest również omówienie z lekarzem bólu u osoby z chorobą nowotworową, poważnym urazem lub innymi istotnymi chorobami współistniejącymi.

Kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty?

Warto rozważyć konsultację, jeśli:

• ból regularnie wraca,

• ogranicza pracę albo aktywność,

• zaczynasz unikać określonych ruchów,

• problem utrzymuje się mimo odpoczynku,

• po każdym powrocie do treningu objawy pojawiają się ponownie,

• nie wiesz, jak bezpiecznie wrócić do aktywności.

Celem badania nie jest tylko znalezienie miejsca, które boli. Chcemy przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie:

Co możesz zrobić, żeby ponownie normalnie się ruszać i stopniowo wrócić do potrzebnego Ci poziomu aktywności?

Umówić się na rehabilitację kręgosłupa w Krakowie. W Be Active zajmujemy się pacjentami z bólem odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa oraz osobami wracającymi do aktywności po nawrotach dolegliwości.

Więcej na temat możesz przeczytać tu: Rehabilitacja kręgosłupa w Krakowie lub tu: Terapia manualna w Krakowie

W Be Active możesz skonsultować się z fizjoterapeutą w dwóch lokalizacjach w Krakowie:

Kraków Ruczaj - ul. Zachodnia 27

Kraków Podgórze - ul. Wielicka 76

Najczęstsze pytania dotyczące operacji kręgosłupa

Dlaczego kręgosłup boli rano?

Przyczyn może być wiele. Znaczenie może mieć pozycja podczas snu, obciążenie z poprzedniego dnia, ograniczona aktywność, ale także charakter samego problemu. Jeżeli poranna sztywność jest nasilona lub długo się utrzymuje, warto ją skonsultować.

Czy ból kręgosłupa oznacza dyskopatię?

Nie. Dyskopatia jest tylko jedną z możliwych przyczyn, a zmiany w krążkach międzykręgowych występują również u osób bez bólu.

Czy przy bólu kręgosłupa można ćwiczyć?

W wielu przypadkach tak. Rodzaj i intensywność ćwiczeń powinny jednak odpowiadać aktualnym objawom i możliwościom pacjenta.

Czy rezonans jest potrzebny przy każdym bólu pleców?

Nie. W wielu przypadkach diagnostyka rozpoczyna się od dokładnego wywiadu i badania. O potrzebie badań obrazowych decydują objawy i przebieg problemu.

Czy siedzenie jest szkodliwe dla kręgosłupa?

Samo siedzenie nie jest chorobą. Problemem może być wielogodzinne pozostawanie bez ruchu w jednej pozycji, szczególnie przy niskiej ogólnej aktywności.

Kiedy ból pleców powinien niepokoić?

Szczególnie wtedy, gdy pojawiają się objawy neurologiczne, zaburzenia oddawania moczu lub stolca, utrata czucia w okolicy krocza, szybko postępujące osłabienie albo silny ból po poważnym urazie.