Będąc mamą noworodka

Drogie Mamy,

ten temat chodził za mną od momentu pobytu na porodówce. Na własnej skórze poczułam, rodząc Stasia, a niespełna dwa lata później Józia, z czym mierzy się kobieta przed porodem, w jego trakcie i tuż po nim. Postanowiłam podzielić się z Wami swoimi spostrzeżeniami i pomóc Wam w tym cudownym, ale też niełatwym czasie. Niestety wiele szpitali nadal nie instruuje mam, jak zachować się po porodzie, żeby sobie nie zaszkodzić. Dotyczy to zarówno porodów siłami natury, jak i cesarskich cięć.

Dzisiaj kilka słów o tym, jak zadbać o swój kręgosłup będąc mamą noworodka.

Odpowiemy sobie na kilka bardzo ważnych pytań. Jak i kiedy wstawać po porodzie? Kiedy można zacząć ćwiczyć mięśnie dna miednicy? Jak pomóc sobie przy problemach z oddawaniem moczu i stolca? Jak karmić, żeby nie obciążać kręgosłupa? I co zrobić, żeby pierwsze dni po porodzie były choć trochę łatwiejsze dla ciała?

Pierwsze doby po porodzie

Pierwsze doby po urodzeniu dziecka są bardzo ważne, a zarazem bardzo trudne.

• Jesteśmy obolałe.

• Zmęczone.

• Podekscytowane nową sytuacją.

• Czasem wzruszone, czasem przerażone, czasem kompletnie zaskoczone tym, jak bardzo ciało daje o sobie znać.

Mimo wszystko warto zwrócić uwagę na kilka spraw. Nie po to, żeby dokładać sobie kolejne obowiązki, ale po to, żeby pomóc ciału bezpieczniej wrócić do równowagi.

Pierwsze wstawanie po porodzie

Po porodzie bardzo ważna jest pionizacja, czyli pierwsze siadanie, wstawanie i uruchamianie ciała. Jeżeli urodziłaś siłami natury, po urodzeniu łożyska najczęściej zostajesz jeszcze około dwóch godzin pod obserwacją na sali porodowej. Później jesteś przewożona na salę poporodową. Zdarza się, że niektóre kobiety pokonują tę trasę o własnych siłach.

Mnie osobiście przy pierwszym dziecku się to nie udało. Ze zmęczenia mięśnie trzęsły mi się jak galaretka. I to też jest normalne. Nie każda z nas po porodzie wstaje jak bohaterka filmu. Czasem ciało potrzebuje chwili, żeby zrozumieć, co właśnie się wydarzyło.

Zmiana pozycji po porodzie

Do kilku godzin po porodzie warto zacząć delikatnie zmieniać pozycję, zgodnie z zaleceniami personelu medycznego. Ma to znaczenie między innymi w profilaktyce powikłań zakrzepowych i pomaga stopniowo uruchamiać ciało.

Na początku mogą to być bardzo proste ruchy:

• krążenia stopami,

• delikatne uginanie kolan,

• ćwiczenia oddechowe,

• przewracanie się z boku na bok,

• siadanie,

• wstawanie z asekuracją.

Nie chodzi o szybki powrót do formy. Chodzi o bezpieczny start.

Nie odpuszczaj tego dla własnego dobra

Po porodzie emocje są ogromne. Dziecko jest już na świecie, wszystko dzieje się szybko, a ciało bywa na drugim planie. Ale naprawdę warto pamiętać o sobie.

• Wstawaj powoli.

• Najpierw połóż się na boku.

• Oprzyj się na przedramieniu.

• Przejdź do siadu.

• Spuść nogi.

• Posiedź dłuższą chwilę, trzymając się brzegu łóżka.

• Obserwuj siebie.

Jeżeli poczujesz, że kręci Ci się w głowie, zostań w siadzie dłużej. Jeśli zawroty nie ustępują, połóż się z powrotem i poinformuj pielęgniarkę lub położną. To nie jest moment na udowadnianie sobie, że dasz radę za wszelką cenę. Dałaś już radę. Teraz masz prawo potrzebować pomocy.

Pierwsza pionizacja

Jeżeli w pozycji siedzącej czujesz się dobrze, powoli wstań, trzymając się łóżka albo korzystając z pomocy osoby, która Ci towarzyszy. Zrób kilka kroków i realnie oceń swoje siły. Przy pierwszej pionizacji może pojawić się wydalanie odchodów poporodowych, czyli krwawienie. Nie ma się czego wstydzić. To zupełnie normalne. Czasem krwawienie jest obfite i może być nieprzyjemne, szczególnie jeśli widok krwi jest dla Ciebie stresujący. W takiej sytuacji dobrze mieć obok kogoś, kto Cię zaasekuruje i pomoże Ci poczuć się bezpieczniej.

Wstawanie po nacięciu lub szyciu krocza

Jeżeli podczas porodu miałaś nacięcie i szycie krocza, siadanie może być bardzo bolesne. W takiej sytuacji często zaleca się wstawanie z pominięciem fazy klasycznego siadu.

Co to oznacza?

Z leżenia na plecach przejdź do leżenia na boku. Wysuń nogi poza krawędź łóżka. Oprzyj się na przedramionach i powoli przesuń ciało tak, żeby przejść do pozycji stojącej przodem do łóżka. Można też przejść z leżenia na plecach przez bok do klęku podpartego. Następnie zbliżyć się do brzegu łóżka i ostrożnie zsunąć kolejno nogi do pozycji stojącej przodem do łóżka. Poproś kogoś z personelu, żeby Ci towarzyszył i pokazał, jak zrobić to najbezpieczniej.

Pionizacja po cesarskim cięciu

Mamy po cesarskim cięciu również powinny być stopniowo pionizowane, najczęściej w ciągu kilku godzin po zabiegu, zgodnie z zaleceniami personelu. Pamiętaj, że po cesarskim cięciu możesz mieć założony cewnik. Zbyt gwałtowne ruchy bez nadzoru mogą być niebezpieczne. Jesteś też po znieczuleniu, którego następstwem mogą być zawroty głowy, bóle głowy, mrowienie w nogach albo ogólne osłabienie.

Zacznij od prostych ruchów:

• krążenia stopami,

• uginania kolan,

• ćwiczeń oddechowych,

• zmiany pozycji z pomocą.

Nie wstawaj sama, jeśli nie zostałaś jeszcze poinstruowana. Wezwij położną lub pielęgniarkę, szczególnie jeśli minęło już kilka godzin, a nikt nie pomógł Ci usiąść lub wstać. W pozycji stojącej możesz odczuwać ból w okolicy blizny. Możesz mieć też wrażenie ciągnięcia, napięcia albo lęku, że coś się rozejdzie. To bardzo częste odczucie, ale szwy są na tyle mocne, że nie powinny ulec rozerwaniu przy prawidłowym, ostrożnym wstawaniu. Po cesarskim cięciu również będziesz wydalała odchody poporodowe. Warto o tym pamiętać, zwłaszcza jeśli widok krwi wywołuje u Ciebie stres.

Pierwsza wizyta w toalecie

Pierwszy pobyt w toalecie po porodzie może nie należeć do najprzyjemniejszych. Na skutek porodu, długiego parcia, bólu, napięcia albo cewnika może pojawić się trudność z oddawaniem moczu lub stolca. Możesz sobie delikatnie pomóc. Usiądź na toalecie możliwie wygodnie. Spróbuj się wyprostować. Weź kilka głębszych oddechów. Nie przyj na siłę. Możesz też delikatnie unieść brzuch obiema rękami. Brzuch po porodzie nadal jest większy, a jego podtrzymanie może zmniejszyć napięcie i pomóc pęcherzowi oraz jelitom w pracy.

Pamiętaj, że oddawanie moczu i stolca po porodzie jest bardzo ważne. Jeśli coś Cię niepokoi, jeśli nie możesz oddać moczu, pojawia się silny ból, nietypowe krwawienie albo inne objawy, zgłoś to lekarzowi lub położnej.

Higiena krocza po porodzie

Higiena krocza po porodzie ma ogromne znaczenie dla regeneracji. Częste przemywanie, delikatne osuszanie i wietrzenie krocza mogą pomóc w gojeniu. Warto zaopatrzyć się w majtki z siatki i korzystać z przewiewnych podkładów poporodowych. Im lepsze warunki do gojenia, tym większy komfort w pierwszych dniach i tygodniach. To niby małe rzeczy, ale po porodzie małe rzeczy potrafią naprawdę dużo zmienić.

Mięśnie dna miednicy po porodzie

Mamy, które urodziły siłami natury, często mogą zacząć bardzo delikatnie aktywować mięśnie dna miednicy już w pierwszej dobie po porodzie, jeśli nie ma przeciwwskazań. Jeżeli jesteś po cesarskim cięciu albo po nacięciu krocza, również możesz wrócić do delikatnej pracy z ciałem, ale wszystko powinno odbywać się z wyczuciem i najlepiej po konsultacji ze specjalistą. Pamiętaj, na wszystko przyjdzie pora. Nie rób nic na siłę.

Po porodzie mięśnie dna miednicy mogą być osłabione, rozciągnięte, przeciążone albo nadmiernie napięte. Dlatego nie zawsze chodzi o to, żeby po prostu „zaciskać”. Czasem najpierw trzeba nauczyć się oddechu, rozluźnienia i prawidłowego czucia tej okolicy.

Jak ćwiczyć po porodzie?

Jeżeli chodziłaś w ciąży na zajęcia dla kobiet ciężarnych, być może zostałaś już wprowadzona w temat pracy z oddechem, dnem miednicy i mięśniami brzucha. Jeżeli nie miałaś takiej możliwości, poproś o pomoc fizjoterapeutkę uroginekologiczną. Specjalistka pokaże Ci, na co zwrócić uwagę po porodzie, jak bezpiecznie zacząć, czego unikać i jak wspierać regenerację ciała.

W Be Active pomagamy przyszłym i obecnym mamom wracać do lepszego czucia ciała po porodzie. Pokazujemy, jak pracować z oddechem, dnem miednicy, brzuchem, blizną po cesarskim cięciu i codziennymi nawykami. Jeżeli mieszkasz daleko, poszukaj w swojej okolicy fizjoterapeutki, która pracuje z kobietami po porodzie. Dobre prowadzenie na początku może zaoszczędzić wielu problemów później.

Odpocznij, naprawdę odpocznij.

To ostatni punkt, ale bardzo ważny. Wasze maleństwo na początku sporo śpi. Śpijcie i Wy, kiedy tylko możecie. Sen pomaga dojść do siebie. Nie wstydźcie się oddać dziecka po porodzie na noc pod opiekę pielęgniarek, jeśli macie taką możliwość i czujecie, że tego potrzebujecie. Zregenerujcie siły.

Poród to był maraton dla organizmu. A może dopiero początek maratonu? Tym bardziej potrzebujesz odpoczynku, jedzenia, wody, pomocy i łagodności wobec siebie.

Kiedy warto skorzystać ze wsparcia?

Jeżeli po porodzie czujesz ból pleców, napięcie w karku, trudność z oddychaniem, problemy z blizną, nietrzymanie moczu, uczucie ciężkości w kroczu albo nie wiesz, jak bezpiecznie wrócić do aktywności, warto skonsultować się ze specjalistą. W Be Active wspieramy kobiety po porodzie w powrocie do sprawności. Pracujemy z mamami po porodzie naturalnym i po cesarskim cięciu, pomagamy dobrać ćwiczenia i ocenić, czego potrzebuje ciało na danym etapie. Możesz umówić konsultację w naszych gabinetach w Krakowie, przy ul. Zachodniej 27 i Wielickiej 76. Zapisy prowadzimy przez stronę oraz telefonicznie: Zachodnia 506 337 059, Wielicka 536 814 111.

Jeżeli okaże się, że Twój problem wykracza poza nasze kompetencje, podpowiemy, gdzie dalej szukać pomocy. Nie musisz wszystkiego wiedzieć od razu. Jesteś mamą noworodka. To naprawdę dużo.